Wat treft u aan op deze website!

Zwolle - Algemeen

Zwolle - Algemeen

Algemene info over de stad

Onder dit item krijgt u een simpel algemeen beeld van onze mooie Hanzestad Zwolle
Foto's en artikelen

Foto's en artikelen

De stad Zwolle in beeld en in tekst!

Foto's uit het heden en verleden met bijbehorende artikelen over de stad Zwolle!
Zwolle in Beeld Info

Zwolle in Beeld Info

Brede informatie over de website!

Hier vindt u alle informatie over de website, inclusief het contactadres en de privacy- en cookie verklaring!
Links

Links

Links naar interessante websites!

Hebt u vragen of wilt u informatie over bepaalde items die gelinkt zijn aan de stad Zwolle, dan vindt u hier een aantal links naar Zwolse bedrijven, organisaties of verenigingen!

Het laatst geplaatst

Zoeken op de website!

Naar Foto's van Zwolle

Cafe De Kip 03032003 271

Iedere wijk kende wel zijn stamkroeg, zoals hier in de wijk Kamperpoort ...

Zwolle in Beeld zal u in deze rubriek een kijkje geven in wijken of buurten in de wijken van onze stad, waar de eigen cultuur het dagelijkse levens nooit in de weg stond. Wijken en buurten in deze wijken, met een mooie historie. Vanuit het verleden waren de wijken eigenlijk in drie klassen onder te verdelen. Je had de wijk voor de arbeider, de volkswijk, de wijk waar veel middenstanders woonden en de wijk waar de welgestelde stadgenoot zijn leven leefde.

Neem de volkswijken bijvoorbeeld. Van oudsher woonde er het "gewone" in de volksmond "klootjesvolk", Jan de arbeider, in vaak, in slechte staat verkerende, kleine woningen.

In de zomer met z'n allen gezellig voor de voordeur luisteren naar toppers als André Hazes, Jannes, Frans Duits, Frans Bauer, Wolter Kroes, of naar de lokale favoriet Harm Wolters, noem ze maar op. In vroegere tijden waren het Willy Alberti, Johny Jordaan, Tante Leen en later Nico Haak en Corry Konings. Vooraf aan de Willy Alberti-tijd, zo zullen we het voor het gemak maar even noemen, waren het, met een grote mate van waarschijnlijkheid, Heintje en Louis Davids die het volk adoreerde. Een volkswijk zonder deze vorm van muziek, waar vaak de romantiek van afspat, is geen volkswijk. De teksten geven in veel gevallen het leven van de wijkbewoners weer. Ongetwijfeld zal er enige herkenning in deze muziek zijn, waardoor deze juist hier aanslaat.

Oude Kamperpoort 2003 DSC00105

Kamperpoort in 2003 ...

Het bovenstaande is zo maar een feit uit de cultuur van een wijk, in dit geval van die oude volkswijk. In veel verhalen is deze levenswijze van de bewoners al honderden keren belicht. Een levenswijze waar de solidariteit, vrijheid, vreugde en gezelligheid vanaf straalt. Soms ondersteunt door eigen regels die bij vlagen de grenzen van normen en waarden zeer eng benaderen. Het is niet anders en het zal ook nooit anders worden. Het mooie er van is, dat in zo'n volkswijk er nooit iemand klaagt of klaagde, dat de muziek te hard staat of stond. Het zijn vaak bewoners met een, op dit gebied, groot acceptatievermogen. Ze nemen het van elkaar!

Zwolle heeft er meerdere gekend en kent ze nog. Wat je in andere wijken weinig tegenkomt, is hier de reailiteit van de dag. De gezelligheid van een biertje drinken voor je eigen voordeur is er een normaal verschijnsel. Dat de buurman een slokje teveel heeft gedronken valt hier niet op. Men maalt er niet om. Morgen staat diezelfde buurman weer voor je klaar. De buurt is een eenheid en vaak enorm solidair met elkaar en ze zullen elkaar niet gauw afvallen.

Oranjegevoel 08062004 00093

Dat gezelligheid hoogtij viert in deze wijken, komt vaak tot uiting bij de EK's en WK's van bijvoorbeeld het Nederlands voetbalelftal. Want waar zijn de meeste straten omgetoverd tot Oranjestraat, precies ... in deze wijken. Oranje vlaggetjes, partytenten en barbeques worden dan uit de kast of van zolder gehaald om de zucht naar gezelligheid en de eenheid die er heerst te onderstrepen.

Oranjegevoel 08062004 00133

In de Diezerenk zijn ze er helemaal klaar voor (juni 2013). Nu het Nederlands elftal nog ...

Deze overrompelende uitbundigheid hoort bij de mensen die in de wijk wonen. Rij rond de Kerstdagen en Nieuwjaar eens door een volkswijk. Heftig om te zien hoe de mensen zich dan uitten rond dit familiefeest. Met dezelfde uitbundigheid, maar dan vertaald naar duizenden lichtjes, worden deze dagen benaderd. De zoektocht naar gezelligheid is in deze wijken dan een hele korte.

Kerst Indische Buurt 2008 6750

De gezelligheid rond de Kerstdagen wordt door de bewoners van de Indische buurt uitbundig en met veel lichtjes beleefd ...

Het is echter niet altijd goud wat er blinkt. De volkswijken kennen ook een andere kant. Zo'n 62 jaar geleden, woonde ik als jochie van een jaar of acht, in de Gennestraat in de wijk Diezerpoort. Vlakbij de Gennestraat lag de roemruchte Eindstraat. Een straat van scharenslijpers, grondwerkers, schillenboeren, touwslagers en meerdere mensen met beroepen die thuis, qua financiën, vaak net het hoofd boven water konden houden. Niks mis mee, maar met andere woorden, hier zal ook veel stress binnen de gezinnen hebben geheerst, waardoor er maar iets hoefde te gebeuren en de vlam in de pan sloeg. Als spelend kind werd je er bij regelmaat op geattendeerd, dat er weer een vechtpartij in de Eindstraat gaande was. Een vechtpartij in de "Gribus"-buurt, zoals het wel werd genoemd. Dit had dan tot gevolg, dat bijna alle jongens en meisjes uit de buurt naar de arena werden meegezogen. In de meeste gevallen was alcohol de oorzaak van zo'n knokpartij. De matches maakten op deze jongeling een onuitwisbare indruk, voornamelijk omdat het volwassenen waren die elkaar te lijf gingen.

Tientallen nieuwsgierigen stonden dan in een kring rond de arena te joelen en te juichen als er weer een punt was gescoord en bij een KO ging men helemaal uit zijn dak. In het onderhavige geval waren de gevechten vaak op de kruising Middelweg met de Eindstraat, waarschijnlijk onbewust, om meer ruimte te creëren. 

In het gevecht werden de partijen of door de opgeroepen politie of door de buurtbewoners weer tot de orde geroepen en werd er na een tijdje weer gezamenlijk het glas geheven. Dat hoorde en hoort ook bij de cultuur van een volkswijk, het lontje is er net even wat korter en de vlam springt net even iets sneller in de pan. Zeker in combi met een teveel aan alcoholische versnaperingen.

De beste Koekjestrommeldrumband van onze stad in 1954 ...
(Bron: Open Beelden - Nationaal Instituut voor Beeld en Geluid)

Ik kan mij ook nog herinneren dat er in mijn jeugd wielrenwedstrijden en wedstrijden voor de muzikale trommeltalenten in de buurt werden georganiseerd, met een finale dag op het Grote Kerkplein. Bij de wielerwedstrijd was de een Woutje Wagtmans en de ander Wim van Est. Iedereen voelde zich een topper. Het leuke er van was, dat niemand in die tijd een racefiets had, maar dat dit geen probleem voor de deelnemers opleverde. De oplossing hiervoor was een simpele, doch zeer creatieve. De wedstrijden werden gereden op een gewone tweewieler, het stuur werd omgedraaid, zodat de handvaten op een lager niveau kwamen te zitten. In kinderogen werd hiermee al snel een gelijkenis met een echte racefiets gerealiseerd. 

Bij het concours voor muzikale trommeltalenten, moest de deelnemer er voor zorgen dat hij een zo groot mogelijk blik uit de schuur of ergens anders vandaan toverde. Er werden twee gaten in geboord, je kreeg een touw om je nek en twee stokken, ook al waren deze vierkant, het was voldoende voor het nieuwe trommeltalent. Je was daarmee in ieder geval klaar voor het gezamenlijke optreden. Veelal niet om aan te horen, maar je had de grootste pret. Zeker met het uitzicht op de grote wedstrijd op het Grote Kerkplein, waar tientallen drumbands uit ongeveer alle wijken en buurten van onze stad aan mee deden, was het meedoen in je eigen buurt ook al een moment waar het adrenalinepeil bij meerdere jonge deelnemers steeg.

Jeugdland in 1969 ...
(Bron: Open Beelden - Nationaal Instituut voor Beeld en Geluid)

Anno 2016 wordt er al weer jaren een Huttendorp of Jeugdland in de wijken voor de jeugd georganiseerd. Evenementen die meestal in de laatste week van de zomervakanties plaatsvinden. Eigenlijk zijn deze activiteiten een uitvloeisel van de naoorlogse activiteiten, zoals de video's aangeven. Activiteiten die toendertijd ook al door de wijk- en buurtverenigingen werden georganiseerd, al dan niet in een gezamenlijk optreden. Wie de activiteit organiseerd, maakt voor de jeugd echter niets uit. Het is en was altijd genieten geblazen en het plezier en de lol zal er nooit minder om worden.

Gennestraat 4 1956 640px

Gezelligheid op straat. De oude Gennestraat in het jaar 1956 ...

Het was de tijd van een spaarzame auto op de straat en de tijd van veel buiten spelen. Alleen moest met een potje voetbal met buurjongens wel iemand op de uitkijk worden gezet voor het geval de "wout" er lucht van kreeg. Altijd spannend, maar toen kon dit nog. Voetballen op straat is er al lang niet meer bij, het spelletje is nu verbannen naar de aangelegde veldjes en pannakooien in de gemeentelijke parken en gazonnetjes.

Gennestraat 5 1956 640px

Iedere wijk had wel een buurtvereniging, waar naast de kaart-, sjoel en bingoavonden ook veel voor de jeugd werd georganiseerd. De buurtverenigingen waren graag bereid een voetbaltoernooitje of wielerwedstrijd, knutsel- of filmmiddagen, speurtochten, etc, te organiseren om de jeugd in bijvoorbeeld de vakantietijd te vermaken. Geld om op vakantie te gaan was er immers niet en de jeugd moest toch bezig gehouden worden. Met een glaasje ranja voor de winnaar of winnares kwam de organisatie al een heel eind. Dit was toch schitterend!

Had je zo'n wedstrijd gewonnen, dan voelde je je de koning van de wijk en dacht je werkelijk ooit dezelfde races te rijden die je idool ook reed. Achteraf is dit over het algemeen een illusie gebleken.

In de voetbalwereld was dat net even anders. Er zijn veel profvoetballers die opgegroeid zijn in een echte volkswijk, kijk naar Johan Cruijf, Wim Jansen, Wesley Sneider, Theo Janssen, Theo Bos, Henk Fraser, Andy van der Meijde, Alexander Bütnner en dan hebben we het alleen nog maar over enkele Nederlandse profs. In het buitenland zijn er ook honderden op te noemen. Neem Eusebio of Franck Ribéry, Kapitaalverdieners die hun roots in een volkswijk hadden of hebben liggen. Anno 2017 worden er nog steeds veel talenten gescout.

Het kan ook haast niet anders. Voetbal is jarenlang de sport van de arbeider geweest en als je niet sportief was, dan hield je bijvoorbeeld duiven. Hockey, tennis, paardrijden etc. dat was voor de arbeider, zeker in de volkswijken financieel niet haalbaar. Wie weet wat voor talenten er wel niet verloren zijn gegaan.

Cafe van Limburg 1960

Café van Limburg aan de Van Karnebeekstraat/Deventerstraat in de jaren '60 ...
(Foto: Henk Ester - Groningen) 

Sociaal middelpunt in de volkswijk is en was vaak het ouderwetse café, de bruine kroeg, waar de nieuwtjes uit de wijk over de stamtafel hun weg vonden. Om er een paar te noemen Café De Kip (Meijberg) in de Kamperpoort, Café en slijterij Corry van Tongeren aan de Langeholterweg, Café Van Limburg aan de Van Karnebeekstraat. Al deze café's speelden sociaal gezien voor veel mensen een belangrijke rol in de volkswijken. Helaas hebben de genoemde cafés in de afgelopen jaren om welke reden dan ook het leven gelaten.

Wijken Indische Buurt 2004 DSC02568

Tientallen jaren woonden er de arbeiders in vaak te kleine huisjes met te grote gezinnen. Ondanks de veelal lage inkomens van deze arbeiders was het helemaal niet uitzonderlijk, als je in een gezin samen woonde met je vader en moeder en tien broertjes of zusjes.

Wijken Indische Buurt 2004 DSC02457

Indische Buurt in 2004 ...

De volkswijk. Van oorsprong vaak een omgeving met een aardig bijstandsgehalte. Een buurt zeer gemoedelijk en puur. Een buurt met zijn eigen sfeer, eigen cultuur en een goed hart. 

Landelijk bekende volksbuurten/-wijken waren bijvoorbeeld de Jordaan in Amsterdam, de Schilderswijk in Den Haag of het Rotterdamse Katendrecht. In onze stad kennen we de Indische Buurt, de Kamperpoort, maar ook delen van Dieze, Holtenbroek, AA-landen, Stadshagen en Zwolle-Zuid. Een volksbuurt hoort bij een stad.

3 Kamperpoort Sloop Vogelbuurt 15102009 6894

Sloop Merelstraat in de Kamperpoort in 2009 ...

Bij de opbouw van na de Tweede wereldoorlog zijn een groot aantal oude volksbuurten in de stad geruimd of gerenoveerd. Zo bestaat in het Zwolse centrum Het Eiland als zodanig niet meer, de Eindstraat is verdwenen, op het Klein Grachtje staat nu het Winkelcentrum Diezerpoort. Delen van Holtenbroek zijn verdwenen en de oude Vogelbuurt in de Kamperpoort, foetsie! Zo zijn er meerdere lokaties in de stad op te noemen.

Sloop Beethovenlaan 2004 DSC00074

Sloop Beethovenlaan in 2004 ...

Naast dit stukje historie zijn buiten de stad Zwolle schitterende buurtschappen, die voor 1967 deel utimaakten van Zwollerkerspel en die nu onder de gemeente Zwolle vallen. Een van deze buurtschappen is bijvoorbeeld het idyllische Haerst, gelegen aan de andere kant van de Vecht. Waar vroeger de paters Dominicanen hun buitenverblijf hadden en met een roeibootje de Vecht overstaken, worden tegenwoordig met een handbediend pontje veel recreanten naar de overzijde gebracht, om hun recreatieve fiets- of wandeltocht te vervolgen.

Wapen Zwollerkerspel Statenzaal 3941

Foto van het glas-in-lood-raam met het wapenschild van de gemeente Zwollerkerspel in de Statenzaal.
In het jaar 1967 zijn de buurtschappen die onder deze gemeente vielen, bij meerdere gemeenten ondergebracht ...

Ook zijn de oude buurtschappen als Wijthmen, Spoolde en Windesheim landelijke pareltjes die toegevoegd zijn aan grote broer, de gemeente Zwolle. Zo zijn er meer kernen die allemaal de basis in Zwollerkerspel hebben liggen en het landelijke in hebben moeten ruilen voor de voor- en nadelen van de grote stad of anderszins. Zeker in de beginjaren was deze overgang, vooral bij veel oudere inwoners, iets waarmee men niet overweg kon.

Tegenwoordig hebben veel van de buurtschappen deels de identiteit van vroeger nog vast kunnen houden en heeft men zich er grotendeels mee verzoend, maar diep in het hart is de Wijthmener, de Spoolder, de Berkummer, noem ze maar op, nog steeds inwoner van zijn eigen buurtschap. Ons kent ons en het noaberschap in deze wijken, vind je niet of nauwelijks, onder de steeds meer op zichzelf levende bewoners van de grote stad Zwolle.

Zwolle in Beeld neemt u mee naar de wijken, maar ook naar de "verloren" buurten in de wijken van onze mooie stad.

Wijken/buurten in Zwolle


Intro Kamperpoort 03032003 270

De Kamperpoort ...

 

 Wijken/buurten in Zwolle


Intro Haerst Het Buurtschap 2016 7V6A5544

Haerst ...

 

 Wijken/buurten in Zwolle


Intro Wijthmen 07062018 3488

Wijthmen ...

   
GASTENBOEK - Wilt u uw mening over de website of over een artikel geven, dan bent u hier aan het juiste adres!

Facebook - Like Zwolle in Beeld

Cookies

X

Helaas!

© Tenzij anders aangegeven, liggen de rechten van de inhoud, inclusief de afbeeldingen bij Zwolle in Beeld! Zie onder "Wat treft u aan op deze site", het item "Zwolle in Beeld - Info".