Wat treft u aan op deze website!

Zwolle - Algemeen

Zwolle - Algemeen

Algemene info over de stad

Onder dit item krijgt u een simpel algemeen beeld van onze mooie Hanzestad Zwolle
Foto's, video's en artikelen

Foto's, video's en artikelen

De stad Zwolle in beeld en in tekst!

Foto's, video's en artikelen uit het heden en verleden van de oude Hanzestad Zwolle!
Zwolle in Beeld Info

Zwolle in Beeld Info

Brede informatie over de website!

Hier vindt u alle informatie over de website, inclusief het contactadres en de privacy- en cookie verklaring!
Links

Links

Links naar interessante websites!

Hebt u vragen of wilt u informatie over bepaalde items die gelinkt zijn aan de stad Zwolle, dan vindt u hier een aantal links naar Zwolse bedrijven, organisaties of verenigingen!

Het laatst geplaatst

Zoeken op de website!

Naar Foto's van Zwolle
Naar Wijken/buurten in Zwolle
Naar Haerst

Haerst Huize Den Doorn 2016 3841

Bij mijn struinen door het mooie Haerst, sta ik op de kruising van de Doornweg met de Havezatheweg, oog in oog met het landhuis Huize Den Doorn. Een schitterend huis met, zoals achteraf is gebleken, een evenzo schitterende historie. Mijn nieuwsgierigheid naar de achtergronden van het huis deed mij acuut besluiten de boeken in te duiken.

Haerst Havezathe Den Doorn 1729

Eens zag het er zo uit ...
(Foto John Wennips van een schilderstuk, opgenomen in de haardpartij van Huis Zijpendaal bij Arnhem)

Het huidige Huize Den Doorn is een landhuis dat in geen velden of wegen meer te vergelijken is met het eens zo machtige kasteel. Eigenlijk staat er alleen nog een klein deel van de havezathe Den Doorn, dat is overgebleven na de gedeeltelijke verwoesting en plundering door de Zwollenaren rond het jaar 1525. Deze aanval op het huis was een vergelding voor een mislukte poging van de Gelderse bezetter om Zwolle aan te vallen.

Daarnaast heeft Anthonie Frederik Robbert Evert Baron van Haersolte, na aankoop van het huis rond 1881, het inmiddels weer opgekalefaterde kasteel voor meer dan de helft afgebroken.

Haerst Huize Doorn jaartal 1935 7V6A3729

Huize Doorn in 1935. Het familiewapen van de familie Van Haersolte is zichtbaar aanwezig ...
(Foto: Particulier archief)

Er scheelde maar weinig of Huize Den Doorn was er helemaal niet meer geweest. Vanaf 1953 tot 1955 was het huis onbewoond, waardoor het tevens een van de dieptepunten in haar geschiedenis heeft gekend. Totaal in verval geraakt en rijp voor de sloop. Het zegt al meer dan genoeg dat Huize Den Doorn zelfs gedeeltelijk als veestal in gebruik is geweest.

Haerst Huize Doorn 2016 1954 7V6A3720

Het in verval geraakte Den Doorn in het jaar 1954 ...
(Foto: Particulier archief)

Door aankoop van het huis inclusief het door een binnengracht omsloten terrein, door de heer A.A.C. Maaskant, directeur van Het Oversticht, is Huize Den Doorn van de ondergang gered. Na zijn aankoop heeft de nieuwe eigenaar het huis bewoonbaar gemaakt, om zich er vervolgens met zijn gezin te vestigen. In 1967 was de totale grondige renovatie van Huize Den Doorn succesvol afgerond en stond het huis weer te schitteren aan de oevers van de Vecht. De bijgebouwen zijn door de eigenaar destijds verkocht. Dit heeft tot resultaat gehad, dat er zich anno 2016 drie families op het voormalige terrein van de havezathe hebben gevestigd.

Haerst Huize Den Doorn 2016 3828 Pano

Veel edelen en krijgslieden uit de middeleeuwen en later hebben op deze plek hun voetstappen staan. Het hele gebied stond in die tijd bekend om zijn havezathe's.

De buitenplaats Den Doorn moet al rond 1427 hebben bestaan. Dit is het jaartal, waar het kasteel voor het eerst in Sallandse schattingsregisters wordt genoemd.

Welke familie de havezathe voor 1480 in bezit heeft gehad en hoe lang de havezathe er al stond, is niet bekend. Wel is duidelijk dat rond 1480 de familie Mulert hier woonde. Uit de stukken blijkt, dat Gerrit Mulert, een vermogend man, ook een brouwerij en de twee kastelen Den Ordel en Voorst in zijn bezit moet hebben gehad.

Op militair gebied heeft kasteel Den Doorn ook een grote rol van betekenis in de regio gespeeld. Hertog Karel van Gelre had in 1523, met toestemming van de oudste zoon van Gerrit Mulert, Seino, die intussen eigenaar van Den Doorn was geworden, op het kasteel een bezetting gelegd. Waarschijnlijk om de Vecht, alsook de weg van Zwolle naar Hasselt te beheersen.

Een en ander leidde in dat jaar tot een aanval van de Geldersen op de stad Zwolle. Helaas voor de aanvallers mislukte deze coupe, waarop de Zwollenaren zich voorbereidden op een stevige vergelding. Deze vergelding was niet voor de poes. Den Doorn werd een tijdje later door de Zwollenaren geplunderd en voor een groot deel verwoest.

Haerst Huize Den Doorn 2016 7V6A5565

 

Haerst Huize Doorn 2016 8197

De oude ommuring van Huize Doorn is nog gedeeltelijk aanwezig ...

Uit die tijd stamt met een grote mate van waarschijnlijkheid ook het wallenstelsel en de aanwezige gracht bij het huis.

Door vrouwelijke vereving is het bezit overgegaan van de familie Mulert naar de familie Uterwyck en daarna de familie Broeckhuysen. De oudste zoon van deze laatst genoemde familie, Willem van Broeckhuysen heeft Den Doorn weer in een bewoonbare staat gebracht. Het geruïneerde deel werd afgebroken en er werd een nieuw bouwhuis bijgezet.

De grootte van een huis werd in die tijd bepaald naar het aantal kamers met stookplaatsen (vuursteden) die zich in het huis bevonden. Van daaruit werd kreeg men te horen hoeveel belasting er aan de Staten van Overijssel betaald moest worden. In 1675 werden er in de havezathe Den Doorn zeven vuursteden geteld.

In een latere periode toen de havezathe inmiddels aan de familie Van Coevorden toebehoorde, werd het, mede gezien de moeilijke financiële situatie waar de Van Coevordens in terecht waren gekomen, verkocht.

Van Haersolte wapen

Familiewapen adelijke familie Van Haersolte ...

Een van de bekendste en oudste adelijke families uit deze omgeving was de Overijsselse familie van Haersolte. De naam Haersolte tot Haerst kwam, volgens het boek "Uit Zwolle's verleden" van gemeentearchivaris J. Geesink, reeds in 1363 in documenten voor.

Het was dan ook Anthony Coenraad Willem van Haersolte en zijn vrouw Juliana Dorothea d'Arnaud, die Den Doorn in 1785 voor 25.000 gulden aankochten. Ook de kastelen Zuthem en Haerst werden aan hun bezit toegevoegd.

In 1819 werd Anthony Coenraad Willem van Haersolte erkend tot de Nederlandse adel te behoren en ontving hij de titel van baron. Na het overlijden van zijn moeder in 1827, erfde hun enige zoon Coenraad Willem Anthony, die gelijk met zijn vader in de Ridderschap was benoemd, alle bezittingen van zijn ouders. Zo ook Huize Doorn, dat inmiddels een classicistisch uiterlijk had gekregen, voorzien van een timpaan (driehoekig bovendeel) aan de voorzijde.

Na de dood van Johan Christiaan van Haersolte in 1881 werd Den Doorn door de erfgenamen publiek te koop aangeboden. Het werd, ondanks dat het huis in een vreselijke staat verkeerde, door zijn broer, Anthonie Frederik Robbert Evert Baron van Haersolte, aangekocht. Hij was het die Den Doorn voor meer dan de helft liet afbreken. Ook de blokvorming van het huis zoals het er nu nog staat, stamt uit de tijd van deze afbraak. Zowel Anthonie Frederik Robbert Evert alsook zijn echtgenoot stierven vlak na elkaar in 1903 en 1904.

Haerst Huize Doorn Bollenvelden 1935 7V6A3735

Rondom Huize Doorn werd er in 1935 gewerkt in de in grote mate aanwezige bollenvelden ...

Krant artikel bollenvelden Haerst 1935 7V6A3730

(Foto's: Particulier archief)

Bij de verdeling van de aanwezige goederen en bezittingen, was het hun jongste kind Coenraad Willem Anton die Den Doorn aan zijn bezittingen kon toevoegen. Evenals zijn vader woonde hij in 's-Gravenhage in zijn ouderlijk huis alsook op Den Doorn. Hij zou de laatste Van Haersolte blijken te zijn die in het huis aan de Vecht zou wonen. In het jaar 1935 werd Den Doorn verkocht aan de NV tot Exploitatie van Grondbezit "Croweert NV" uit Zwolle. De verkoper is na korte tijd vertrokken naar Arnhem en is in 1959 in Voorburg overleden.

Nadat in 1953 "Croweert NV" werd geliquideerd, ging de uitkering van de nog aanwezige activa naar Barend Laverman. Hij was enige aandeelhouder van "Croweert NV". Barend Laverman verkocht Den Doorn aan de landbouwer Hendrik Jacobs van der Stege, die op zijn beurt het huis doorverkocht aan Adriaan Blokland, een koopman uit Capelle aan de IJssel. Echter een jaar later kon architect Adriaan Albert Cornelis Maaskant het huis tot de zijne rekenen.

In de liquidatieperiode van de NV en enkele jaren later (tussen 1953 en 1955) heeft Huize Den Doorn leeg gestaan en was het daardoor in een slechte staat belandt. Het was de heer A.A.C. Maaskant, die na zijn aankoop een begin heeft gemaakt aan een grondige restauratie. Deze restauratie was in 1967 voltooid.

Haerst Huize Doorn Vissers Zijlkolk 1935 7V6A3750

De Zijkolk bij Huize Den Doorn werd in 1935 door meerdere beroepsvissers uit de omgeving  bevist ... 
(Foto: Particulier archief)

Huize De Doorn is zoals gezegd, anno 2016, een blokvormig huis, omgracht met een binnen en een buitengracht. In beide grachten is een dam aangelegd, zodat Huize Doorn, alsook de aanpalende woningen bereikbaar zijn. Het huis heeft een afgeplat tentdak dat is voorzien van een houten ballustrade dat in latere jaren ter verfraaiing van het huis is aangebracht.

Haerst Huize Doorn 2016 7V6A3661

Met een grote mate van waarschijnlijkheid zijn dit de initialen van Coenraad Willem Antoon van Haersolte van den Doorn, geboren in 1786.
Deze bewerkte steen maakt nog steeds deel uit van Huize Den Doorn ...

Alleen het noordelijk deel van het gebouw is onderkelderd. Een kelder aan de oostkant gelegen kent troggewelven op houten balken, terwijl de tweede kelder aan de westzijde twee riploze kruisgewelven heeft. Aan de zuidkant heeft het huis een grote kamer van 6 x 9 meter, met een schitterend houten plafond met handgesneden rankornamenten, waarschijnlijk uit het begin van de 18e eeuw. 

Bron:
Digitale bibliotheek voor de Nederlandse letteren,
Website NKS Kenniscentrum voor Kasteel en Buitenplaats,
Website Kastelen in Nederland,
De havezathen in Salland en hun bewoners door Jhr. A.J Gevers en A.J Mensema (ISBN 9064696136)
Particulier fotoarchief familie Van Rijssel

Meer foto's

Facebook - Like Zwolle in Beeld

Cookies