Foto's van Zwolle - Willem Bartjens



Cijfferinghe1Bron: Wikipedia

 

De in 1569 in Amsterdam geboren Willem Bartjens opende in het jaar 1591 een particuliere school in de Pijlsteeg in onze hoofdstad. Hier gaf hij les in de talen Nederlands en Frans, lezen, schrijven, godsdienst, geschiedenis en rekenen.

Met zijn ervaringen aan deze school schreef hij in 1604 het rekenboek "De Cijfferinghe van Mr. Willem Bartjens". Een bestseller voor die tijd, mede gezien de opkomst van Amsterdam als belangrijke handelstad van Europa. Dit rekenboek was voornamelijk afgestemd op het onderwijs voor kooplieden.

In 1618 maakte het gezin Bartjens, bestaande uit vader Willem, moeder Maritgen en acht kinderen, de grote stap van Amsterdam naar Zwolle, waar Willem Bartjens de functie van stadsschoolmeester kreeg toebedeeld. In zijn Zwolse periode, rond 1633, verscheen zijn "Vernieuwde Cijfferinghe". Identiek aan de eerste uitgave, maar met uitbreiding van meer rekenregels voor meerdere beroepen. Zijn "Cijfferinghe" heeft veel bijgedragen aan het Nederlandse rekenonderwijs van met name onze kooplieden.

Willem Bartjens woonde in het tegenwoordige Fraterhuis, Praubstraat 14 en gaf les aan de Franse School in onze stad. In de Zwolse wijk Assendorp wordt zijn naam op meerdere manieren in ere gehouden. Er is een straat, de Willem Bartjensstraat en tevens een school, de Willem Bartjensschool naar deze stadsschoolmeester vernoemd. Op de zijgevel van het pand in de Willem Bartjensstraat, nr 4 is in de jaren '80 van de vorige eeuw een muursachildering aangebracht.

 

Willem Bartjensstraat 4 7420Muurschildering Willem Bartjensstraat 4 ...

 

In de loop van de zeventiende en achttiende eeuw zijn de rekenboeken vele malen herzien en herdrukt. Tot in de jaren veertig van de 19e eeuw zijn er meerdere boeken van Bartjens uitgegeven. De laatste druk stamt uit het jaar 1839.

Indien een berekening klopt of logisch is, wordt in onze hedendaagse taal nog steeds de uitdrukking "Volgens Bartjens ..." uitgesproken. Volgens de Van Dale, betekent het "zo nauwkeurig mogelijk berekend".

Willem Bartjens is 69 jaar geworden en overleed in 1638 in Zwolle. Hij was toen nog als schoolmeester werkzaam.

 

Willem Bartjens Muurschildering 7423Muurschildering ...

 

In 2013 werd de jubileumeditie van het jaarlijks terugkerende Bartjens Rekendictee om meerdere redenen uitgesteld tot 2014. Het zal dan de tiende keer zijn, dat het landelijke evenement zal worden georganiseerd.

 

 

Willem Bartjens - Muurschildering 7423
 
 
Powered by Phoca Gallery