Foto's van Zwolle - Johan Cele



Johannes Cele Celeplein 2014 8510

 

In de genen van de Zwollenaar wil de nuchterheid het nog weleens winnen van de trots. Doe maar gewoon, dan doe'j al gek genôg. Toch mogen we best trots zijn op de historie van onze stad en deze trots ook uitdragen. Zwolle heeft in het verleden veel grote namen voortgebracht, die hun sporen lokaal, landelijk, maar ook over de gehele wereld hebben verdiend.

Ook Johan Cele was een van deze namen. Eigenlijk ongehoord en triest, dat Johan Cele als pedagoog een van de beroemdste uit zijn tijd, pas in 2013 een passend eerbetoon heeft mogen krijgen in de vorm van een standbeeld op het Celeplein. De omgeving waar Johan Cele veel voetstappen heeft staan.

 

Johan Cele Burg HJMeijer FP 280213 26Onthulling bronzen standbeeld voor Johan Cele
door burgemeester Henk Jan Meijer op het Celeplein ...
(Foto: Frans Paalman)

 

De Haagse kunstenaar Eric Claus kreeg al in 2004 de opdracht van de Lionsclub in Zwolle een bronzen, meer dan manshoog beeld (plus minus 2,30 meter hoog) van Johan Cele te maken. Maar, zoals het in Zwolle nog weleens wil gebeuren, heeft het gesteggel rond de juiste standplaats, de onthulling tot 2013 uitgesteld. Ook burgemeester Henk Jan Meijer vond het merkwaardig dat het zolang heeft moeten duren.

 

Johan Cele Eric Claus FP 280213 42De Haagse beeldend kunstenaar Eric Claus
tijdens de onthulling van het standbeeld van Johan Cele in 2013 ...
(Foto: Frans Paalman)

 

De ouders van Johan Cele kwamen voort uit de geslachten van stadsbestuurders, Van Sobbe en Van ten Weerde. Johan Cele geboren rond 1347 (?) in onze mooie stad Zwolle, is al op jonge leeftijd met het Latijn in aanraking gekomen. Onderwezen op de school, waar hij later als rector heeft zijn leerlingen de les heeft gelezen, is Johan gegroeid tot een van de beroemdste pedagogen uit zijn tijd. Na zijn studie aan de Stadsschool ging Johan Cele naar de universiteiten van Parijs en Praag.

Cele, grote vriend van Deventernaar Geert Grote, was een zeer gelovig man. Hij had zelfs het voornemen om kloosterling te worden binnen de Broeders van het Gemene Leven. Een religieuze groepering rond dezelfde Geert Grote. Geert Grote was weer de grondlegger van de spirituele beweging binnen de middeleeuwse Katholieke Kerk, de Moderne Devotie, waar ook de wereldberoemde Zwollenaar Thomas a Kempis toebehoorde.

 

Johannes Cele Celeplein 2014 8585

 

Geert Grote was degene, die de grote pedagogische capaciteiten van Johan Cele kende, en Johan Cele van zijn voornemen als kloosterling door het verdere leven te gaan, weerhield. Hij vond dat Cele met zijn capaciteiten meer voor het geloof kon betekenen, door in het onderwijs te blijven. Zo kwam Johan Cele, na een korte periode als rector van de school in Arnhem, rond 1377 terug in Zwolle en werd hij aangesteld als rector scholarum van de Latijnse School in onze stad.

Voor Zwolle een gouden greep. Uit veel landen kwamen studenten naar Zwolle om zich aan te melden bij de Stadsschool van de stad. Het aantal van 800 tot 1000 leerlingen was onder de bezielende leiding van Johan Cele voor de schol het hoogtepunt. Als we dat aanleggen tegen een bevolking van tegen de 5000 mensen, moet dit aantal behoorlijk indruk hebben gemaakt.

Johan Cele heeft in zijn periode als rector van de school het complete onderwijsprogramma herzien en aangepast en zowel rijk als arm de mogelijkheid gegeven onderwijs aan de Latijnse School te ontvangen. Hij deelde de school in in acht klassen, met een eigen onderwijspakket en er kwamen voor iedere klas proefwerken en een overgangsexamen. Voor die tijd een grote vernieuwing binnen het onderwijs. Klas één t/m vijf kreeg lezen, schrijven, rekenen en de eerste beginselen van het Latijn. De drie hoogste klassen werden voorbereid voor een universitaire studie aan een van de universiteiten in Europa.

Naast het onderwijs had Johan Cele veel op met muziek. Hij bespeelde het orgel van de St. Michaelskerk en was dirigent van het kerkkoor aldaar, dat bestond uit leerlingen van zijn school.

 

Celepoortje 2014 8834

 

 

Celepoortje Hofje 8531Het Celepoortje aan de Papenstraat ...

 

Tot aan zijn overlijden heeft Johan Cele gewoond in een van de huisjes achter het schitterend gerestaureerde Poortje van Cele in het oudste straatje van Zwolle, de Papenstraat.

Johan Cele overleed op 9 mei 1417 en werd begraven in het klooster van Windesheim, dat na de Reformatie is afgebroken. De oude Latijnse School werd in 1445 afgebroken. De school stond op de plek, waar tegenwoordig het Stadhuis is gevestigd.

 

Naambordje Celeplein 8598In 2013 heeft het beminnelijke pleintje, waar het standbeeld is geplaatst,
de naam Celeplein gekregen ...

 

Onder het item Historie vindt u een beschrijving van het Celepoortje in de Papenstraat. (Klik hier)


Bron: Wikipedia; Canon van Zwolle; Uit Zwolle's verleden (J. Geesink - 1946)

Johannes/Johan Cele Standbeeld Celeplein 2014_8510
 
 
Powered by Phoca Gallery